Facebook Instagram
Facebook Instagram
Partner:

Najważniejsze polskie książki XXI wieku

1

Historia polskiej literatury obfituje w wielkich pisarzy i epokowe dzieła, jednak twórczość współczesnych polskich autorów jest dla wielu czytelników zupełnie obca. Nasza lista ma to zmienić i pokazać, ile ważnych i różnorodnych książek ukazało się w Polsce na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat.

unsplash.com
Najważniejsze polskie książki XXI wieku

„Lód”, Jacek Dukaj

Akcja monumentalnej powieści Jacka Dukaja toczy się w alternatywnej rzeczywistości, gdzie I wojna światowa nigdy nie wybuchła, jest rok 1924, a Królestwo Polskie wciąż zamrożone jest pod władzą cara i w Belle Epoque. „Lód” to opowieść o Historji, czyli o tym, co nie istnieje. To kolejny literacki majstersztyk Jacka Dukaja, dzięki któremu czytelnicy będą mogli poznać nie tylko fascynującą, mrożącą krew w żyłach „inną możliwą” historię świata, ale również będą mieli okazję wraz z bohaterem powieści odbyć niezwykłą podróż ekspresem transsyberyjskim i stanąć oko w oko z Innym.
„Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną”, Dorota Masłowska
Debiutancka powieść pochodzącej z Wejherowa autorki w głównej warstwie narracyjnej opowiada o przygodach dresiarza Silnego z pięcioma kolejnymi dziewczętami. Jednocześnie stanowi nadrealistyczną alegorię polskiej tożsamości narodowej w rzeczywistości małego miasta w województwie pomorskim. Wątki kryminalne przeplatają się w niej z nadzwyczaj dojrzałą egzystencjalną refleksją. Uwagę zwraca zwłaszcza doskonale stylizowany język podkultury marginesu społecznego. Książka ukazała się z rekomendacją znanego poety Marcina Świetlickiego, który podsumował ją tak: „Podejrzewam, że Masłowska jest ruskim szpiegiem”

„Księgi Jakubowe”, Olga Tokarczuk

Niemal tysiąc stron, kilkadziesiąt wątków i postaci - „Księgi Jakubowe” imponują literackim rozmachem, wielością poziomów i możliwych interpretacji. Olga Tokarczuk pełnymi garściami czerpie z tradycji powieści historycznej, poszerzając jednocześnie jej granice gatunkowe. Z ogromną dbałością o szczegóły przedstawia realia epoki, architekturę, ubiory, zapachy. Odwiedzamy szlacheckie dwory, katolickie plebanie i żydowskie domostwa, rozmodlone i zanurzone w lekturze tajemniczych pism. Na oczach czytelników pisarka tka obraz dawnej Polski, w której egzystowały obok siebie chrześcijaństwo, judaizm, a także islam. „Księgi Jakubowe” robią wielkie wrażenie nie tylko swoją objętością, ale także fascynującą, pełną rozmachu fabułą.

„Warunek”, Eustachy Rylski

„Warunek” to barwna historia ucieczki dwóch nienawidzących się żołnierzy armii napoleońskiej na tle wojennej zawieruchy roku 1812. Niezwykła, ponieważ trudno o bardziej różniących się ludzi niż zakochany w wojaczce arystokratyczny kapitan Rangułt i porucznik Hoszowski - syn popa, służący jako frontowy kurier. Niespodziewany bieg wydarzeń sprawi, że aby przeżyć, będą zmuszeni sobie zaufać. Czy jednak potrafią się zaprzyjaźnić? W powieści jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy celne portrety bohaterów idą w parze z romantyczną przygodą i sugestywną panoramą wyprawy Napoleona na Moskwę.

„Ballady i romanse”, Ignacy Karpowicz

Powieść Ignacego Karpowicza to świetnie skonstruowany, ironiczny traktat o współczesności. Zabawny i przerażający zarazem. Prowokacyjny i obrazoburczy. Jednym się spodoba. Drugim nie. I tak ma być.
Sprawy na Ziemi nie idą najlepiej. Starych, potężnych bogów wyparli trywialni, ale i bezwzględni bożkowie popkultury. Świat globalnej wioski nie daje poczucia stabilności i bezpieczeństwa. Osamotnieni ludzie już dawno stracili nadzieję na odmianę losu, żyją z dnia na dzień, apatyczni i znudzeni... na domiar złego zaczyna brakować kawy. W niewyjaśnionych okolicznościach znikają też żelazka. Pewnego dnia bogowie postanawiają działać. Dużą grupą zstępują wśród ludzi. Czy Nike, Afrodycie, Jezusowi, Ozyrysowi, Lucyferowi i innym uda się przywrócić właściwe hierarchie? Czy ludzkość jeszcze raz uwierzy?

„Wieczny Grunwald”, Szczepan Twardoch

„Wieczny Grunwald” to mroczna, brudna od krwi i błota opowieść, w której autor miażdży stereotypy etosu rycerskiego.

Prowadząc swojego bohatera przez kolejne przestrzenie czasowe, alternatywne wcielenia i odmienne rzeczywistości, Szczepan Twardoch przedstawia własną wersję polsko-niemieckich antagonizmów. „Wieczny Grunwald” to mroczna, brudna od krwi i błota opowieść, w której autor miażdży stereotypy etosu rycerskiego oraz romantycznego wallenrodyzmu.

Wszystko zaczyna się od gwałtu króla Kazimierza na czternastoletniej córce norymberskiego kupca. Gdy królewski bękart przychodzi na świat, jego ojciec już nie żyje. Paszko zamieszkuje w domu publicznym, do którego trafia jego matka. Kiedy również ona umiera, chłopiec za cały majątek ma mały nóż, który już ubrudził krwią, i chustę z królewskim „K'' - jedyny symbol swojego pochodzenia.

„Kieszonkowy atlas kobiet”, Sylwia Chutnik

Życie w kamienicy przy ulicy Opaczewskiej w Warszawie zdaje się płynąć powolnym rytmem. Nic nie zwiastuje katastrofy. Bohaterki książki: Czarna Mańka, pani Maria, Marysia i paniopan Marian, uwikłane w swoje życiowe role matek gastronomicznych, rodziców ubraniowych, córek różowych, cukierników i handlarek bazarowych, otwierają nam drzwi swoich mieszkań. „Kieszonkowy atlas kobiet” to współczesna legenda miejska z wątkiem kryminalnym.

„Miedzianka. Historia znikania”, Filip Springer

Filip Springer przez ponad dwa lata szukał odpowiedzi na pytanie, dlaczego miasteczko z siedmiowiekową tradycją zniknęło z powierzchni Ziemi. Czy stało się tak na skutek zniszczeń spowodowanych rabunkowym wydobyciem uranu przez Rosjan prowadzonym tutaj w latach 1948-1952? Czy też opowieści o szkodach górniczych zostały wymyślone przez władzę jako pretekst do wyburzenia miasta i ukrycia tajemnicy z przeszłości?

„Marsz Polonia”, Jerzy Pilch

„Marsz Polonia” Jerzego Pilcha oszałamia rozbuchaną wyobraźnią jak ze wspaniałego snu, nie tracąc nic z ironii, humoru, pikanterii i ostrości spojrzenia, za jakie uwielbiają go fani. Bal u niejakiego Bezetznego - słynnego rozpustnika i prześmiewcy, znanego wszystkim Polakom - na jaki trafia narrator - jest balem arcypolskim. Romantyzm miesza się z tu cyrkiem, martyrologia ze sportem, a komunizm z seksem.

„Wieże z kamienia”, Wojciech Jagielski

„Wieże z kamienia” to powieść o jednym z najbardziej tajemniczych i najtragiczniejszych miejsc na ziemi - kaukaskiej krainie Czeczenii, o jej mieszkańcach i wojnie toczonej przez garstkę desperatów przeciwko wielokrotnie liczniejszej armii. To także opowieść o wybrańcach wojny, którzy wszystko jej zawdzięczają i którzy inaczej nie potrafiliby żyć, takich jak Asłan Maschadow i Szamil Basajew, oraz o ofiarach, tych, dla których nie jest ona zrządzeniem losu, ale najgorszym przekleństwem.

Bohaterami „Wież z kamienia” są też mieszkańcy jednego z czeczeńskich aułów, których utarte od wieków koleje życia wojna wywróciła do góry nogami. Ich domy i mieszkania stają się obronnymi basztami, wieżami z kamienia. Tylko wewnątrz mogą się czuć bezpiecznie, tylko w nich mogą próbować przetrwać. „Wieże z kamienia” to także opowieść o nieprzekraczalnych granicach i ułudzie wolności, jaką złamanie tych granic zdaje się obiecywać.

„Jakbyś kamień jadła”, Wojciech Tochman

Tochman towarzyszy antropolożce Ewie Klonowskiej w jej wysiłku scalenia rozproszonych szczątków, w jej nadziei, że kolejny odkopany masowy grób pomoże połączyć kości zmarłych z pogrążoną w żałobie rodziną. Nie ferując wyroków, nie proponując komentarza autor pozwala, by głosy ocalonych same opowiedziały o tych wstrząsających poszukiwaniach.

W rezultacie otrzymujemy żywy portret kraju nadal zmagającego się z konsekwencjami wojny. Jednak głęboki sens „Jakbyś kamień jadła” nie odnosi się wyłącznie do Bośni - opowiada o uniwersalnym ludzkim pragnieniu, by móc pogrzebać i opłakać ciało.

„Osiedle Swoboda”, Michał Śledziński

Obyczajowa historia z życia miejskiej młodzieży, która lubi ostrą muzę, imprezy, alkohol i inne używki. Snujący się po osiedlowych uliczkach bohaterowie - niezapomniani Wiraż, Dźwiedzu, Szopa, Smutny i reszta ferajny - borykają się z przemocą, nudą, tępymi „dresiarzami” i kacem, czyli z tym wszystkim, na co narażeni są codziennie młodzi ludzie.

Śledziu opowiada o tym zwyczajnym życiu na zwyczajnym osiedlu z niezwykłym poczuciem humoru, przyglądając się swoim bohaterom z sympatią i dystansem jednocześnie. Doprawia to szczyptą surrealizmu i fantastyki, które na Osiedlu Swoboda wyglądają zadziwiająco naturalnie.

„Książka twarzy”, Marek Bieńczyk

„Książka twarzy” to zbiór esejów Marka Bieńczyka, którą nagrodzono Nagrodą Literacką Nike 2012 - najbardziej prestiżowym wyróżnieniem literackim w Polsce. „Brawura autora, by pod jedną okładką pomieścić tak kompletnie różne tematy, wydaje się wręcz szalona. Kto przytomny wydrukowałby obok eseju o pasji do spływów kajakowych tekst o kłopotach Mickiewicza ze zdobywaniem kolejnych paszportów? Albo analizę cudowności zdań Raymonda Chandlera, którego ma Bieńczyk za jednego z największych stylistów naszych czasów, tuż obok hymnu na cześć korzyści z picia wina?” - powiedział przewodniczący jury Nike Tadeusz Nyczek.

„Narrenturm”, Andrzej Sapkowski

Część pierwsza znakomitej trylogii Andrzeja Sapkowskiego. Koniec świata w Roku Pańskim 1420 nie nastąpił. Nie nastały Dni Kary i Pomsty poprzedzające nadejście Królestwa Bożego. Świat nie zginął i nie spłonął. Przynajmniej nie cały. Ale i tak było wesoło.

Zwłaszcza Reinmarowi z Bielawy, zwanemu także Reynevanem, zielarzowi i uczonemu medykowi, spokrewnionemu z wieloma możnymi ówczesnego świata. Młodzieniec ów, zakochawszy się w pięknej i obdarzonej temperamentem żonie śląskiego rycerza, przeżywa niezapomniane chwile miłosnych uniesień. Do czasu, kiedy wyłamując drzwi, wdzierają się do komnaty krewniacy zdradzanego małżonka. I w tym momencie Reynevanowi przestaje być wesoło.

„Lala”, Jacek Dehnel

Rozpięta pomiędzy tradycją rodzinnej sagi, biografii, powieści o dojrzewaniu i wywiadu-rzeki, „Lala” jest historią kobiety, która wbrew temu, co nieustannie powtarzała, zawsze miała więcej rozumu niż szczęścia. Dzięki temu udało jej się dokonać rzadkiej sztuki - przeżyła bezpiecznie i względnie pogodnie najokrutniejsze chyba stulecie w historii Europy. Perspektywa wkraczającego w dorosłość wnuka, z której śledzimy dawne i obecne losy bohaterki, dodaje książce specyficznego uroku.

0

Od nieudacznika do bohatera. Spektakularne metamorfozy

0

Spiderman i Batman to najbardziej znane, ale nie jedyne postacie z filmów oraz seriali, które przeżyły przemianę ze zwykłego człowieka w bohatera godnego naśladowania. Ich metamorfozy były spektakularne – nieśmiały Peter Parker otrzymał wyjątkowe moce, gdy ugryzł go napromieniowany pająk, a Bruce Wayne jako dziecko był świadkiem mordu na własnych rodzicach, przez co postanowił stać się obrońcą rodzinnego miasta. Jak było w przypadku innych serialowych postaci? Czy „bohaterstwo” zawsze oznacza ścieranie się ze złoczyńcami w stroju składającym się z rajtuzów oraz peleryny? Wbrew pozorom czasem to również odniesienie innego sukcesu, na przykład pokonanie własnych słabości i ograniczeń.

CZYTAJ DALEJ

Otwórz się na mądre seriale

0

Zasypiasz przy nudnych serialach, w których dzieje się niewiele lub nic? Nie wytrzymujesz statycznych ujęć, długich dialogów i intrygi, która rozwija się przez kilkadziesiąt odcinków? Każdy lubi zdrzemnąć się przed telewizorem, pozwól jednak, że zaproponujemy ci kilka nudnych pozycji, które naprawdę warto zobaczyć. Wypij mocną kawę i otwórz się na te tytuły, a gwarantujemy - nie pożałujesz.

Materiały dystrybutora
Otwórz się na mądre seriale
CZYTAJ DALEJ